DOCUMENTAIR NATIONAAL – Loek Buter – Hoeders van de wilde orchidee

Orchideeën zijn behalve een kamerplant ook de spreekwoordelijke kanarie in de kolenmijn; een indicator voor achteruitgang van de biodiversiteit in ons land. Deze plantensoorten zijn gevoelig voor bodemverstoringen en de effecten van klimaatverandering. Vermesting, verzuring, verdroging en versnippering van natuurgebieden eisen hun tol, die orchideeën als eerste betalen. Maar de unieke samenwerking tussen universiteiten, vrijwilligersorganisaties, de Leidse Hortus en Naturalis heeft geleid tot succesvolle kweekprogramma’s en de aanleg van collecties zaden en levende planten.

Natuurorganisaties zien de circa veertig soorten orchideeën die in Nederland in het wild leven als de heilige graal in het beheer van hun gebieden. De groenknolorchis is zelfs Europees beschermd, wat een van de redenen is geweest om de huidige stikstofregels aan te scherpen. Onlangs werd ook de uitgestorven zomerschroeforchis geherintroduceerd in de Brabantse natuur.

Hoewel wettelijk verboden, verdwijnen wilde orchideeën soms naar privécollecties. Soortenjagers, twitchers, op zoek naar een bijzondere vondst, speuren regelmatig, met weinig aandacht voor de directe leefomgeving, naar de plant. Beheerders houden de locaties waar ze voorkomen daarom vaak geheim. Zelfs in botanische tuinen, zoals de Hortus in Leiden, worden de orchideeën afgeschermd om te voorkomen dat ze worden meegenomen.

De fotograaf vraagt met deze serie aandacht voor de zeldzame schoonheid van deze bedreigde planten.