TINA FARIFTEH – DOCUMENT NEDERLAND: ASIEL

Portret van B. achter melkglas, 2025. Zaalfoto: Rijksmuseum

Voor Document Nederland, de jaarlijkse foto-opdracht van het Rijksmuseum, fotografeert en filmt kunstenaar Tina Farifteh het Nederlandse asielsysteem. Hoofdpersoon is B. die na ruim vier maanden vreemdelingendetentie op Schiphol en een verblijf in Ter Apel in een asielprocedure zit. Door B. als gids/verteller op te voeren draait ze de blik om: in plaats van te praten óver asielzoekers, laat ze ons, letterlijk, naar hen luisteren. Daardoor houdt Farifteh de bezoeker een spiegel voor, deze tentoonstelling gaat niet over hen maar over ons.

Tina Farifteh: “Ik reisde naar Asielland. Mijn eerste stop: asielcomplex Ter Apel. Daar ontmoette ik een echtpaar van middelbare leeftijd en een oudere vrouw. Ze vroegen: ‘Jij bent ook Iraans, hè?’ Ik knikte. ‘Zit je ook hier in het kamp?’ ‘Nee, ik ben hier al wat langer.’ ‘Wij zijn hier net een maand’, zei de man. Zijn vrouw vroeg zacht: ‘Wat voor mensen zijn het eigenlijk, die Nederlanders?’ Ze keken me aan — verwachtingsvol, maar ook ernstig. De oudere vrouw vroeg: ‘Zijn het goede mensen?’

De tentoonstelling is een totaalervaring, bestaande uit meerdere foto’s en video’s en een soundscape. Daarnaast is het verhaal in boekvorm aan de jury gepresenteerd.