Deze serie volgt Artur en Tomas, een Oekraïens koppel wier leven en relatie door de oorlog radicaal werd veranderd. Deze serie richt zich op hun liefde, wederzijdse zorg en de alledaagse momenten waarin menselijkheid en ontwrichting samenkomen, terwijl hun thuisland in oorlog is.
Ik wilde een intieme serie maken over nabijheid en verbondenheid tussen twee mensen die alles samen doen. Artur en Tomas gaven mij de ruimte om dichtbij te komen en hun relatie te tonen in kleine, alledaagse momenten. Ze zijn een queer koppel, wat in Oekraïne al ingewikkeld was, en in Nederland zoeken ze hun weg naar meer vrijheid, maar ook met nieuwe onzekerheden. De oorlog vormt de achtergrond van hun leven, zonder hun hele identiteit te bepalen.
Ik liep tegen weinig praktische obstakels aan. Het werken met Artur en Tomas ging in vertrouwen en vanzelfsprekendheid. De uitdaging zat vooral in het zorgvuldig blijven omgaan met nabijheid en grenzen, juist omdat de relatie zo open en gelijkwaardig was.
Informed consent
Ik werk altijd met informed consent, constante terugkoppeling en open dialoog over hoe de beelden gebruikt worden. Ik ben mij bewust van machtsverhoudingen tussen maker en geportretteerde, en verkies langdurige betrokkenheid boven snelle, sensationele productie. Soms betekent dat dat een beeld niet wordt gepubliceerd, omdat het kwetsbaar of onveilig kan zijn voor degene die erop staat.
Met mijn werk wil ik de neiging om weg te kijken vertragen door nabijheid te creëren. Ik probeer mensen niet te reduceren tot hun context – conflict, armoede, geweld – maar ze te laten zien in hun menselijkheid, met waardigheid en eigen regie. Ik hoop dat de kijker niet alleen informatie ontvangt, maar geraakt wordt door aanwezigheid: door blikken, lichaamstaal, stilte. Dat je even blijft hangen bij een menselijk leven dat vaak te snel wordt samengevat in cijfers, beleid of headlines. Voor mij zit de kracht van fotografie in het openen van ruimte voor erkenning.
Een krachtig beeld raakt niet alleen het oog, maar ook het geheugen en het gevoel. Het laat ruimte over voor interpretatie, maar stuurt niet af op sensationele framing of voyeurisme. Krachtig werk heeft nuance, context en menselijkheid — het maakt iets zichtbaar dat je niet kunt vergeten.
Start fotografie
Ik begon met fotograferen om sociale ongelijkheid en de invloed van machtsstructuren vast te leggen. Inmiddels is het meer dan dat. Het groeide uit tot een manier om in contact te komen met levens die anders misschien anoniem blijven. Voor mij betekent dit vak dat ik een brug kan slaan tussen plekken, verhalen en mensen: niet simpelweg vastleggen, maar verbinden.
Zilveren Camera
De Zilveren Camera is voor mij meer dan een prijs: het is erkenning dat diepgravende, mensgerichte narratieven, zoals het verhaal van Artur en Tomas, een plaats verdienen in de publieke ruimte. Het bevestigt dat verhalen over onrecht en menselijkheid niet alleen journalistiek waardevol zijn, maar ook maatschappelijk urgent.
Advies voor jonge fotografen
Werk traag, luister veel en wees voorzichtig met je eigen ego. Vraag je niet alleen af wat je fotografeert, maar voor wie en waarom. Respecteer de mensen in je beelden als mede-mens, niet als materiaal voor je portfolio. Engagerende verhalen ontstaan niet in één dag, maar door aanwezigheid, geduld en ethische reflectie.
Ik ben Mona van den Berg, Nederlandse documentair fotograaf en visuele verhalenverteller. Ik maak werk over hoe machtsstructuren doorwerken in het dagelijks leven van mensen, en geef daarbij bewust ruimte aan stemmen die vaak buiten beeld blijven. Ik streef altijd naar menselijke nabijheid, nuance en respectvolle representatie.
