Ik was net in Kyiv aangekomen na drie weken aan de frontlinie in Oost-Oekraïne. Rond drie uur ’s nachts werd de hoofdstad getroffen door Russische raketten en drones. Tussen vijf en zes uur ’s ochtends raakten twee ballistische raketten een bankgebouw. Vanuit mijn raam zag ik een enorme rookwolk oprijzen. Ik pakte mijn camera en legde het eerste beeld vast, knielend op mijn bed. Snel verliet ik mijn kamer en stapte ik in een taxi. Aan het einde van de straat, ongeveer 500 meter verder, trof ik gewonde bewoners bij het gebombardeerde pand. De verwoesting was immens. Kort daarna ging ik met een collega naar een tweede locatie, waar een woongebouw getroffen was en veel slachtoffers vielen.
Wat mij het meest inspireert, is hoe het Oekraïense volk zich organiseert. Miljoenen vrijwilligers en soldaten zetten zich in om zich te verzetten tegen de Russische agressie op hun land, hun families, hun vrienden en hun bestaan. De tijd die ze hadden kunnen besteden aan hun persoonlijke ontwikkeling wordt noodgedwongen besteed aan verzet en oorlogvoering. Toch gaan ze hun leven voort, met opgeheven hoofd.
Risico’s van fotografie in Oekraïne
Breaking news verslaan betekent snelheid: zo snel mogelijk ter plekke zijn en alles om je heen vastleggen, zodat je later voldoende beeldmateriaal hebt om het verhaal goed te illustreren en aan de wereld te laten zien. Direct na een bombardement op de locatie aanwezig zijn, brengt veel risico’s met zich mee. Rusland staat er inmiddels om bekend opnieuw hetzelfde doelwit te bombarderen, met als doel zoveel mogelijk burgers en hulpverleners te doden.
Mij wordt vaak gevraagd hoe ik me voel bij het vastleggen van de gruwelijke Russische oorlogsmisdaden in Oekraïne, of het gevaarlijk is en of ik bang ben. Waar anderen het zien als gevaar, zie ik het als een verantwoordelijkheid. Na twaalf jaar oorlog in Oekraïne ben ik niet meer bang, wel bezorgd.
Wat ethiek betreft, probeer ik de mensen die ik in beeld breng, zelfs in de meest verschrikkelijke omstandigheden, met respect te behandelen. Dat is een voortdurende uitdaging, want midden in een oorlog, wanneer iemand bewusteloos, gewond of overleden is, ontstaat een ethisch dilemma.
Met mijn werk laat ik zien wat oorlog en crises doen met mensen, maar ook hun moed en veerkracht. Het is een boodschap van doorzettingsvermogen, solidariteit en menselijkheid, die herinnert aan de slachtoffers en het belang van hun verhalen.
Fotograaf (1995) en freelance fotojournalist (2004). Vanaf februari 2014 documenteer ik de Russische oorlog tegen Oekraïne. In 2015 ontving ik de Zilveren Camera voor een serie beelden over de gevolgen van het neerhalen van vlucht MH17.
