Vitesse is een club met een zeer betrokken fanbase. Dit zie je niet alleen bij voetbalwedstrijden waar er vaak fanatiek sfeer gemaakt wordt, maar ook in de aanloop naar het kort geding. Op 7 augustus verzamelden Vitesse-fans zich op de trappen voor de rechtbank in Utrecht. Op telefoons kijken en luisteren ze naar een livestream van een kort geding tussen de KNVB en de Arnhemse voetbalclub. Zo zijn er al diverse steunbetuigingen van de fans geweest bij het trainingscomplex en GelreDome.
Bij verlies van de licentie is niet alleen de club de dupe, maar zijn het vooral de fans die geraakt worden. Dat brengt veel emotie met zich mee. Een voetbalwedstrijd zelf brengt onder de aanhangers al veel emotie met zich mee, maar dit is een wedstrijd op een ander vlak. Dat inspireerde me om een kijkje te gaan nemen voor de rechtbank in Utrecht.
Soms zijn er van die onderwerpen waar het “prijsschieten” is. Overal waar je keek waren Vitesse-supporters gehuld in geel/zwart en met spandoeken aanwezig, veelal de livestream volgend op telefoon of radio. De uitdaging zit hem dan meer in juist dat unieke beeld te zoeken waarin alles samenkomt: het luisteren naar het kort geding, de emotie, de clubkleuren, de locatie, etcetera. In 1 foto zien waar het om gaat en je niet laten afleiden door al het visuele geweld. Het moet meer dan alleen een mooie foto worden, het beeld moet vooral journalistiek blijven. Visueel goed verpakt. Informeren over de actualiteit; Vitessefans die op de stoep van de rechtbank emotioneel luisteren naar een kort geding tussen hun voetbalclub en de KNVB.
Start fotojournalistiek
Ik heb geen opleiding gevolgd in de fotografie en ben in 2009 begonnen met foto’s maken als hobby. Wel ben ik altijd creatief geweest en heb ik dan ook twee aansluitende opleidingen gevolgd op het Grafisch Lyceum Eindhoven (Grafisch media management) en de Hogeschool voor de Kunsten (Art and Economics). Ik vond het belangrijk dat de foto’s bezienswaardig waren voor anderen; ik wilde meer dan alleen landschappen of bloemetjes in de tuin. Ik heb me daarom vrijwel direct toegelegd op nieuwsfotografie, met als kern 112-fotografie vanwege de laagdrempeligheid. Waar de eerste maanden de foto’s nog gratis naar de kranten gingen, veranderde dit al snel in een betaalde hobby. 2016 was voor mij een kantelpunt, ik kwam door privéomstandigheden thuis te zitten en had daardoor de tijd om het fulltime fotograferen uit te proberen. Ik had de wens om fotojournalistiek als mijn beroep te maken en nu was de uitgelezen kans om letterlijk te kijken of er ook brood in zat. Helaas kwam ik al snel tot de conclusie dat dit niet zo was. Maar toen kwam daar mijn eerste nominatie voor de Zilveren Camera met een foto van het noodweer dat in de zomer van 2016 over de regio trok. Ik behaalde de tweede plaats en was zo trots als een pauw, maar had in mijn achterhoofd zitten dat het bij een hobby zou blijven. Gelukkig kwam ik op de uitreiking van de Zilveren Camera mensen tegen die het erg jammer zouden vinden als ik zou stoppen en boden me kansen die ik natuurlijk met beide handen aangepakt heb. Zo is mijn freelancecarrière bij het ANP gestart, een opdrachtgever waar ik nog steeds veelvuldig voor op pad ben!
Toekomst van de fotojournalistiek
De wereld van fotojournalistiek verandert continu, maar de laatste jaren gaat dit heel hard. Al jarenlang zijn tarieven het gesprek van de dag, maar ook de opkomst van A.I. zorgt voor veel veranderingen. Voor dat laatste vrees ik wel een beetje, aangezien dit op het gebied van illustratieve- en stockfotografie weleens een gamechanger kan zijn. Ook de twijfel die mensen hebben of iets een echte foto of AI is, zijn zaken waar je als maker al bewust van moet zijn. Daarentegen blijf ik erbij dat alleen een fotograaf een nieuwsfoto kan maken, aangezien een computer niet kan toetsen aan journalistieke waarden. Het is immers geen foto, maar een gegenereerde afbeelding.
Een goede journalistieke foto is eerlijk, technisch doordacht en laat de kijker zonder vraagtekens zitten. De emotie van het moment moet niet alleen te zien zijn, maar ook te voelen.
Met mijn werk hoop ik vooral een doorgeefluik te zijn van een actualiteit naar een groter publiek. Je bent de ogen van de samenleving en hier moet je dan ook erg bewust mee omgaan. Een eigen emotionele lading aan een foto hangen is in mijn ogen niet goed, ik probeer namelijk op een accurate manier de werkelijkheid te vertalen in beeld. Wat je wel en niet laat zien, zijn natuurlijk eigen keuzes en ook de bewerking en technische aspecten van een foto zijn mijn eigen keuze. Uiteindelijk probeer ik met een foto of reportage op een eerlijke manier de werkelijkheid te laten zien en deze te laten herbeleven door de kijker.
Advies voor jonge fotografen
Blijf jezelf ontwikkelen, innoveren, insturen, netwerken en vooral in jezelf geloven. Journalistieke fotografie is een erg moeilijke branche om binnen te komen. Er zijn maar weinig sollicitatiemogelijkheden en het is vooral een wereld van gezien worden. Zorg dus vooral voor dat laatste: begin klein bij het lokale krantje en probeer op te vallen met je beeld.
Ik ben Rob Engelaar, 41 jaar, en woon samen met mijn vrouw Stephanie en zoon Sem in het Brabantse Mierlo. Sinds 2016 ben ik fulltime freelance fotograaf voor onder andere ANP, Financieele Dagblad en het Algemeen Dagblad.
